Việc sửa đổi Luật Đất đai đang thu hút sự quan tâm lớn của người dân khi nhiều quy định mới được đề xuất nhằm tháo gỡ các vướng mắc tồn tại trong thực tiễn. Đáng chú ý, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) mở rộng thêm nhiều trường hợp được xem xét công nhận quyền sử dụng đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai sửa đổi
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đến hết ngày 10/8/2026. Một trong những mục tiêu quan trọng của lần sửa đổi này là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường phân cấp, phân quyền và hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai theo hướng minh bạch, hiệu quả hơn.
Trong đó, nội dung liên quan đến đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được đề xuất sửa đổi theo nhiều hướng mới, giải quyết hàng loạt trường hợp tồn đọng trong nhiều năm qua.
Mở rộng các trường hợp được cấp sổ đỏ
Theo dự thảo, việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sẽ được bổ sung thêm nhiều trường hợp cụ thể.
Cấp giấy chứng nhận cho đất do cơ quan, tổ chức Nhà nước quản lý
Dự thảo đề xuất cấp Giấy chứng nhận đối với các loại đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước đang quản lý, bao gồm:
- Đất có mặt nước chuyên dùng.
- Đất có mặt nước thuộc sông, suối.
- Đất sử dụng vào mục đích công cộng không kinh doanh.
- Đất chưa sử dụng.
Quy định này góp phần hoàn thiện hồ sơ địa chính, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong công tác quản lý quỹ đất công.
Không hồi tố đối với các trường hợp đã được cấp sổ đỏ ổn định
Một điểm đáng chú ý là dự thảo không áp dụng hồi tố đối với những trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâu dài.
Đối với các vi phạm về thủ tục phát sinh trước ngày 1/8/2024 nhưng người dân đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, phù hợp quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường và công trình công cộng, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét công nhận quyền sử dụng đất và cấp sổ đỏ nếu người sử dụng đất hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
Trong khi đó, các trường hợp vi phạm xảy ra từ sau ngày 1/8/2024 sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định nhằm hạn chế tình trạng vi phạm mới.
Đề xuất cấp sổ đỏ cho nhiều trường hợp sử dụng đất thực tế
Dự thảo cũng bổ sung quy định giải quyết đối với các trường hợp chưa hoàn tất thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định.
Theo đó, người dân sử dụng đất nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục chuyển nhượng vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Đáng chú ý, trường hợp tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư nhưng phù hợp với quy hoạch hiện hành sẽ được cấp Giấy chứng nhận theo hiện trạng mà không phải tháo dỡ công trình đã xây dựng.
Đây được xem là giải pháp tháo gỡ khó khăn cho nhiều hộ dân đã sử dụng đất ổn định trong thời gian dài.
Đất nông nghiệp sử dụng lâu do lấn chiếm cũng có thể được xem xét cấp sổ đỏ
Một trong những nội dung được nhiều người quan tâm là đề xuất công nhận quyền sử dụng đất đối với đất nông nghiệp sử dụng do lấn chiếm.
Theo dự thảo, các trường hợp này sẽ được xem xét giải quyết theo nguyên tắc tương tự như đất tự khai hoang nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Bên cạnh đó, những trường hợp đất được giao trái thẩm quyền từ trước do yếu tố lịch sử cũng sẽ được xử lý thống nhất, không phân biệt trên đất đã có nhà ở hay chưa có nhà ở.
Quy định này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều tồn đọng kéo dài trong công tác quản lý đất đai tại nhiều địa phương.
Địa phương được phân cấp xác định lại diện tích đất ở
Dự thảo cũng tăng cường phân cấp cho chính quyền địa phương trong việc xác định lại diện tích đất ở đối với các trường hợp người dân sử dụng đất trước ngày 18/12/1980 nhưng không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Việc phân cấp này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận.
Kỳ vọng tháo gỡ các tồn đọng kéo dài
Những đề xuất mới trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều vướng mắc tồn tại nhiều năm trong công tác đăng ký đất đai và cấp sổ đỏ.
Nếu được thông qua, các quy định này không chỉ góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất mà còn tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và thúc đẩy sự phát triển minh bạch, bền vững của thị trường bất động sản.
