Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong tương lai có thể được chuyển sang dạng điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID. Đây là một trong những định hướng đang được cơ quan quản lý đất đai triển khai nhằm đẩy mạnh số hóa hồ sơ, thủ tục và dữ liệu đất đai.

Đã dự thảo phôi giấy chứng nhận điện tử

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Quản lý đất đai đã được giao triển khai nhiệm vụ áp dụng giấy chứng nhận điện tử về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Đến nay, cơ quan này đã dự thảo nội dung phôi giấy chứng nhận điện tử và trao đổi với các đơn vị thuộc Bộ Công an. Mục tiêu đặt ra là sau khi hoàn thiện các điều kiện cần thiết, giấy chứng nhận điện tử sẽ được tích hợp vào ứng dụng VNeID.

Tuy nhiên, đây là quá trình cần thực hiện đồng bộ về pháp lý, dữ liệu và công nghệ. Trước hết, các quy định trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi cần tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm giá trị pháp lý thống nhất giữa giấy chứng nhận điện tử và giấy chứng nhận bằng giấy.

Người dân có thể được hưởng lợi gì?

Việc số hóa giấy chứng nhận có thể tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hồ sơ giấy, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng để xác thực thông tin trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Cơ quan quản lý cũng có điều kiện tái cấu trúc một số thủ tục theo hướng thực hiện toàn trình trên môi trường điện tử.

Tuy nhiên, giấy chứng nhận điện tử chỉ có thể vận hành hiệu quả khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện và kết nối đồng bộ với các hệ thống dữ liệu khác.

Trong đó, dữ liệu dân cư có vai trò xác thực nhân thân của người sử dụng đất hoặc người tham gia giao dịch. Thông tin pháp nhân cũng cần được xác thực trong những trường hợp liên quan đến tổ chức, doanh nghiệp.

Cùng với đó, dữ liệu đất đai sẽ được kết nối với cơ quan thuế để phục vụ việc xác định và thực hiện nghĩa vụ tài chính khi người dân, doanh nghiệp thực hiện giao dịch.

Hơn 68 triệu thửa đất đã được xây dựng dữ liệu

Cơ sở dữ liệu đất đai đang được xem là nền tảng quan trọng để triển khai giấy chứng nhận điện tử.

Theo thông tin được công bố, đến nay cả nước đã có hơn 68 triệu thửa đất được xây dựng dữ liệu. Trong số này, khoảng 47,7 triệu thửa đã đáp ứng yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”.

Hơn 20,5 triệu thửa còn lại thuộc nhóm cần tiếp tục bổ sung, làm sạch, đối khớp và hoàn thiện thông tin.

Như vậy, khoảng 70% số thửa đất đã có dữ liệu hiện đạt yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục mở rộng các thủ tục hành chính điện tử trong lĩnh vực đất đai.

Mục tiêu hoàn thiện dữ liệu đất đai trong năm 2026

Theo kế hoạch triển khai, những địa bàn đã có dữ liệu đất đai sẽ tiếp tục được làm sạch, chuẩn hóa và hoàn thiện. Trong năm 2026, mục tiêu đặt ra là hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia tại những nơi đã có dữ liệu.

Đặc biệt, các địa phương được yêu cầu phấn đấu hoàn thành tối thiểu 80% dữ liệu đạt chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống” trong năm 2026.

Với nhóm địa bàn chưa có bản đồ địa chính hoặc cần đo đạc, chỉnh lý, thời hạn hoàn thành được xác định trong năm 2027.

Điều này cho thấy quá trình số hóa đất đai không chỉ đơn thuần là chuyển hồ sơ giấy sang dữ liệu điện tử. Các địa phương còn phải đo đạc, chuẩn hóa thông tin, đối chiếu dữ liệu và kết nối với các hệ thống liên quan.

Giấy chứng nhận điện tử cần nền tảng dữ liệu đồng bộ

Để một giấy chứng nhận điện tử có thể được sử dụng hiệu quả, thông tin về thửa đất, người sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và lịch sử biến động cần được cập nhật chính xác trên hệ thống.

Khi dữ liệu được liên thông, các cơ quan quản lý có thể thuận lợi hơn trong việc xác minh thông tin, giải quyết thủ tục hành chính và quản lý biến động đất đai.

Đối với người dân, việc này có thể giúp giảm thời gian cung cấp và đối chiếu giấy tờ trong một số thủ tục, đồng thời tạo điều kiện phát triển các dịch vụ công trực tuyến liên quan đến đất đai.

Tuy nhiên, việc triển khai thực tế vẫn phụ thuộc vào quá trình hoàn thiện pháp luật, cơ sở dữ liệu và hạ tầng kỹ thuật. Vì vậy, người dân hiện vẫn cần bảo quản giấy chứng nhận bản giấy và thực hiện các giao dịch theo quy định hiện hành.

Hướng tới hệ sinh thái dữ liệu đất đai số

Việc xây dựng giấy chứng nhận điện tử là một phần trong quá trình chuyển đổi số toàn diện lĩnh vực đất đai. Khi dữ liệu đất đai được kết nối với dữ liệu dân cư, thuế và các hệ thống liên quan, cơ quan quản lý có thể từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu thống nhất.

Về lâu dài, nền tảng này có thể hỗ trợ tra cứu thông tin, giải quyết thủ tục hành chính, xác định nghĩa vụ tài chính và quản lý biến động đất đai trên môi trường số.

Đối với người đang sở hữu sổ đỏ, điều đáng chú ý không phải là giấy chứng nhận giấy sẽ lập tức được thay thế, mà là dữ liệu về quyền sử dụng đất đang từng bước được số hóa và chuẩn hóa. Đây sẽ là nền tảng quan trọng cho việc quản lý, giao dịch và cung cấp dịch vụ công về đất đai trong thời gian tới.